9:48 PM, 20/07/2016

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ và “vòng kim cô” ngân sách

Bội chi ngân sách 6 tháng đầu năm lên tới 85.000 tỉ đồng. 50/63 tỉnh đang phải nhận “rót” tiền hằng năm để chi tiêu. Và trong bối cảnh đó, Chính phủ giống như đang siết một chiếc vòng kim cô vào việc chi tiêu qua phát ngôn nổi tiếng của Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ: “Tỉnh nào khả năng không đạt thu... thì phải giảm chỉ tiêu chi tương ứng, ngân sách Trung ương không hỗ trợ địa phương như trước được”.

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ

Dẹp khánh tiết, hội hè, lễ lạt

Nếu cần thêm những chi tiết minh họa cho cái khó của ngân sách - và cả thói chi tiêu bạt mạng, thì hẳn nhiên, đó là “khủng hoảng nợ” khi có những địa phương nợ như Chúa Chổm, nợ cả tiền lương. Trong khi đó, nợ công tăng nhanh, áp lực trả nợ lớn, và nợ xấu ở mức cao. Có lẽ, không thể không nhắc tới thái độ nhân dân - những người đóng thuế tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước (NSNN). Nói chung, họ không bao giờ chấp nhận những chính quyền vừa trát công văn khẩn giao khoán huy động tiền bắn pháo hoa, vừa ngửa tay xin tiền Trung ương để chi tiêu.

Trong khi đó, tăng thu, giảm chi là bài toán không hề dễ giải nếu như không nói là khủng hoảng, theo “khủng hoảng dầu thô” mà tới giờ chưa cân bằng được.

Nhiều người nhắc lại ấn tượng mà Phó Thủ tướng tạo ra khi ông cương quyết yêu cầu các địa phương chi trong khả năng cho phép. “Tỉnh nào khả năng không đạt thu năm nay hoặc không đạt chỉ tiêu HĐND thì phải giảm chỉ tiêu chi tương ứng, ngân sách Trung ương không hỗ trợ địa phương như trước được”. Phó Thủ tướng cũng chỉ rõ những khoản cần phải giảm chi. Chẳng hạn những khánh tiết, hội nghị, đi nước ngoài, hội hè, lễ lạt...

Cũng xin dẫn lại lời Phó Thủ tướng khi, có lẽ không ngẫu nhiên, ông nhắc tới “lợi ích nhóm” khi yêu cầu: Thu-chi ngân sách không được để lợi ích nhóm can thiệp và không vì một đối tượng nào, một cơ quan nào chi phối chính sách.

Dường như, kỷ luật ngân sách đang được đề cao: Không thu thì cũng không chi. Không có chuyện cứ ngửa tay đi xin. Lại càng không thể chấp nhận lợi ích nhóm can thiệp vào chính sách. Dường như đang có một chiếc “vòng kim cô ngân sách” khi những khoản chi tiêu hoành tráng nhưng không thiết thực đang bị đưa vào “sổ đen” để cắt bỏ! Còn nhớ trong buổi làm việc với Phó Chủ tịch Ngân hàng Thế giới phụ trách khu vực châu Á-Thái Bình Dương - bà Victoria Kwakwa, Phó Thủ tướng đã nói tới việc “Tính toán cơ cấu lại thu ngân sách, trong đó các chính sách về thuế, đặc biệt là vấn đề thuế tài sản. Với những trung tâm kinh tế lớn như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng”.

Siết chặt chi tiêu hoang phí trong bối cảnh NSNN gặp khó, cái đó quá đúng, nhưng quá thông thường trong khi tăng thuế, chẳng hạn với ôtô dung tích lớn hay xa xỉ phẩm, rượu, thuốc cũng không phải là biện pháp căn cơ khi nó thiếu hai chữ quan trọng là “bền vững”.

Một thiên đường cho sự bền vững

Một cái lắc đầu cương quyết là cần thiết cho kỷ luật ngân sách, nhưng quan trọng hơn là giải pháp cho việc tăng thu. Và không ngẫu nhiên, Phó Thủ tướng nói đến một “thiên đường khởi nghiệp”.

Tại diễn đàn kinh tế tư nhân, Phó Thủ tướng khẳng định: Có thể nói Việt Nam là quốc gia có rất nhiều cơ hội để phát triển doanh nghiệp (DN), thị trường hơn 90 triệu người tiêu dùng, nhiều lao động tài giỏi. “Chúng ta thấy bình thường nhưng ở ngoài nhìn vào thấy Việt Nam là một thiên đường cho khởi nghiệp, thiên đường cho phát triển DN”.

Có thể, các bạn không để ý đến chi tiết là chỉ 3 ngày sau diễn đàn này, Phó Thủ tướng đã nói tới một sàn chứng khoán riêng biệt dành cho start-ups (DN khởi nghiệp) với lộ trình mong muốn trong 2-3 năm tới, để giúp các DN dễ dàng trong huy động vốn. Thiên đường ấy giờ đây đang tồn tại ở dạng tiềm năng với một thị trường 90 triệu dân, nhưng ngày mai, với sự hỗ trợ dành cho các DN và ngay cả DN start-ups có thể thiên đường đấy sẽ thành hình.

Có người nhắc tới sự mềm dẻo trong chỉ đạo thu-chi NSNN như một điểm nhấn đáng chú ý trong điều hành của Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ khi ông từng yêu cầu ngành thuế không cứng nhắc trong việc lập dự toán thu khi giao thu ngân sách cho địa phương khiến “tỉnh nào cũng phải tìm cách tăng thu”.

Nhưng suy cho cùng, yếu tố bền vững của ngân sách lại phụ thuộc vào sự lớn mạnh của giới doanh nhân, của nền kinh tế. Và với việc chọn hỗ trợ DN start-ups, có thể, sẽ là một điểm nhấn để số lượng DN bùng nổ tới con số 1 triệu như kỳ vọng, ngay trong nhiệm kỳ này.

Theo Đào Tuấn/Báo Lao Động

Viết bình luận

Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi xuất bản